Active Directory ortamlarında ortak klasörlerin yönetimi, IT ekipleri için sıklıkla karşılaşılan bir zorluktur. Manuel olarak her bilgisayara gidip ortak klasör eklemek hem zaman kaybıdır hem de yönetilebilirlik açısından sürdürülebilir bir yöntem değildir. Bu yazıda, Group Policy (GPO) kullanarak ortak klasörleri merkezi olarak nasıl dağıtacağınızı ve bu süreçte dikkat etmeniz gereken kritik noktaları detaylıca ele alacağız.
Active Directory ortamlarında ortak klasörlerin yönetimi, IT ekipleri için sıklıkla karşılaşılan bir zorluktur. Manuel olarak her bilgisayara gidip ortak klasör eklemek hem zaman kaybıdır hem de yönetilebilirlik açısından sürdürülebilir bir yöntem değildir. Bu yazıda, Group Policy (GPO) kullanarak ortak klasörleri merkezi olarak nasıl dağıtacağınızı ve bu süreçte dikkat etmeniz gereken kritik noktaları detaylıca ele alacağız.
Neden GPO ile Ortak Klasör Dağıtımı?
Manuel yöntemlerin getirdiği operasyonel yük, büyüyen organizasyonlarda katlanarak artar. GPO tabanlı yaklaşım sayesinde:
- Merkezi yönetim ile tüm değişiklikler tek noktadan yapılır
- Tutarlılık sağlanarak tüm kullanıcılar aynı yapılandırmayı alır
- Güvenlik politikaları merkezi olarak uygulanır
- Zaman tasarrufu ile IT ekibinin verimliliği artar
- Hata riski minimuma indirilir
File Server Üzerinde Ortak Klasör Hazırlığı
İlk adım, paylaşılacak klasörün doğru şekilde yapılandırılmasıdır. Güvenlik ve erişilebilirlik dengesi burada kritik öneme sahiptir.
Klasör Yapısı Oluşturma
D:\Ortak\
├── Departmanlar\
│ ├── Muhasebe
│ ├── İnsan_Kaynaklari
│ └── IT
└── Genel\
├── Duyurular
└── Formlar
Paylaşım Yapılandırması
Paylaşım adlandırmasında gizli paylaşım için $ karakteri kullanılabilir:
- Normal paylaşım:
\\FileServer\Departman - Gizli paylaşım:
\\FileServer\Departman$
Share Permissions ayarları:
- Everyone → Read (Temel okuma erişimi)
- Domain Users → Change veya Modify (Kullanıcı ihtiyaçlarına göre)
- Domain Admins → Full Control
NTFS İzinleri (Daha detaylı kontrol için):
- Authenticated Users → Read & Execute
- İlgili departman grupları → Modify
- CREATOR OWNER → Full Control (Sadece kendi dosyaları için)
- Domain Admins → Full Control
Active Directory'de Güvenlik Gruplarının Oluşturulması
Erişim kontrolünü kolaylaştırmak için AD'de mantıksal gruplar oluşturun:
GRP_OrtakKlasor_Muhasebe_Read
GRP_OrtakKlasor_Muhasebe_Modify
GRP_OrtakKlasor_IT_FullControl
GRP_OrtakKlasor_Genel_Read
Bu yaklaşımın avantajları:
- Kullanıcı ekleme/çıkarma işlemleri grup üzerinden yapılır
- İzin değişiklikleri anında uygulanır
- Denetim (audit) kolaylaşır
GPO Oluşturma ve Yapılandırma
GPO Oluşturma Adımları
- Group Policy Management Console açın
- İlgili OU'ya sağ tıklayın → Create a GPO in this domain, and Link it here
- GPO adı:
GPO - Ortak Klasor Dagitimi - Oluşturulan GPO'ya sağ tıklayın → Edit
Drive Mapping Yapılandırması
User Configuration
→ Preferences
→ Windows Settings
→ Drive Maps
Yeni Drive Map eklerken dikkat edilecekler:
General Sekmesi:
- Action: Create (İlk kurulum) veya Replace (Güncelleme)
- Location:
\\FileServer\Departman$ - Label as:
Ortak - Departman - Drive Letter: H: (Çakışma olmaması için kontrol edin)
- Connect as: Boş bırakın (Kullanıcı kimlik bilgileriyle bağlanacak)
Common Sekmesi:
- Run in logged-on user's security context: İşaretli
- Item-level targeting: İşaretli (Hedefleme için)
Item-Level Targeting ile Hassas Hedefleme
Item-level targeting, GPO'nun yalnızca belirli kriterlere uyan kullanıcılara uygulanmasını sağlar.
Hedefleme Kriterleri Örnekleri:
Güvenlik Grubu Bazlı:
Target: Security Group
Group: DOMAIN\GRP_OrtakKlasor_Muhasebe_Modify
Departman Bazlı (OU):
Target: Organizational Unit
OU: OU=Muhasebe,OU=Departmanlar,DC=sirket,DC=local
Karma Hedefleme (AND/OR mantığı):
IF Member of GRP_OrtakKlasor_Read
AND Computer Name like "PC-MUH*"
THEN Apply this setting
GPO Uygulama ve Test Süreci
Test Ortamında Doğrulama
- Test OU'su oluşturun ve GPO'yu buraya linkleyin
- Test kullanıcısı ile oturum açın
- Aşağıdaki komutları çalıştırın:
# GPO'yu manuel tetikleme
gpupdate /force
# GPO uygulanma durumunu kontrol
gpresult /r
# Detaylı GPO raporu (HTML formatında)
gpresult /h C:\GPOReport.html
Sorun Giderme Komutları
# Mapped drive'ları listele
net use
# Event log kontrolü
Get-EventLog -LogName Application -Source "Group Policy Drive Maps"
# GPO işleme detayları
gpresult /z > C:\DetailedGPOReport.txt
İleri Düzey Yapılandırmalar
Dinamik Değişkenler Kullanımı
GPO'da ortam değişkenleri kullanarak dinamik yapılar oluşturabilirsiniz:
%USERNAME%- Kullanıcı adı%USERDOMAIN%- Domain adı%COMPUTERNAME%- Bilgisayar adı%LOGONSERVER%- Oturum açılan DC
Örnek kullanım:
\\FileServer\Kullanicilar\%USERNAME%
Script Tabanlı Alternatif
Daha karmaşık senaryolar için PowerShell script'i GPO ile dağıtılabilir:
# MapDrives.ps1
$drives = @{
'H:' = '\\FileServer\Departman'
'I:' = '\\FileServer\Genel'
'P:' = "\\FileServer\Kullanicilar\$env:USERNAME"
}
foreach ($drive in $drives.GetEnumerator()) {
New-PSDrive -Name $drive.Key.TrimEnd(':') `
-PSProvider FileSystem `
-Root $drive.Value `
-Persist -Scope Global
}
Güvenlik ve Performans Önerileri
Güvenlik En İyi Uygulamaları
- En az yetki prensibi: Kullanıcılara sadece ihtiyaç duydukları erişimi verin
- Düzenli denetim: Access logs'ları düzenli kontrol edin
- Şifreleme: Hassas veriler için EFS veya BitLocker kullanın
- DFS kullanımı: Yük dengeleme ve yedekleme için DFS namespace tercih edin
Performans Optimizasyonu
- Offline Files: Sık kullanılan dosyalar için aktifleştirin
- Bant genişliği yönetimi: QoS politikaları uygulayın
- Site bazlı dağıtım: Farklı lokasyonlar için farklı file server'lar kullanın
Yaygın Sorunlar ve Çözümleri
Sorun: Drive harfi çakışması
Çözüm: GPO'da "Replace" action kullanın veya farklı harf atayın
Sorun: Yavaş bağlantı
Çözüm: DFS-R kullanarak yerel replikasyon yapın
Sorun: İzin hataları
Çözüm: Effective permissions kontrolü yapın:
icacls "\\FileServer\Departman" /verify /t
GPO ile ortak klasör dağıtımı, modern Active Directory ortamlarında vazgeçilmez bir yönetim aracıdır. Doğru yapılandırıldığında hem güvenlik hem de kullanılabilirlik açısından optimal sonuçlar elde edilir. Yukarıda anlattığım adımları takip ederek, organizasyonunuzda merkezi, güvenli ve ölçeklenebilir bir dosya paylaşım altyapısı kurabilirsiniz.
Unutmayın ki her organizasyonun kendine özgü ihtiyaçları vardır. Bu temel yapıyı kendi gereksinimlerinize göre özelleştirerek, daha verimli bir IT altyapısı oluşturabilirsiniz. Test ortamında deneyler yaparak üretim ortamına geçmeden önce tüm senaryoları test etmenizi önemle tavsiye ederim.
Bu makale, Windows Server 2019/2022 ve Active Directory Domain Services ortamları için hazırlanmıştır. Farklı versiyonlarda küçük farklılıklar olabilir.
