[{"id":16,"title":"Terminalde Log Dosyalar\u0131n\u0131 Ger\u00e7ek Zamanl\u0131 Ke\u015ffet","content":"

lnav (Log File Navigator) - Kapsaml\u0131 Rehber<\/h1>\r\n

Log dosyalar\u0131n\u0131 analiz etmek sistem yöneticisi ve geli\u015ftiricilerin en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 görevlerden biridir. tail -f<\/code>, grep<\/code>, less<\/code> gibi araçlar\u0131 birli\u015ftirip sürekli terminal de\u011fi\u015ftirmek yorucu de\u011fil mi? lnav (Log File Navigator)<\/strong> tam bu sorunu çözmek için tasarlanm\u0131\u015f devrimsel bir araçt\u0131r.<\/p>\r\n

\ud83c\udfaf lnav Nedir?<\/h2>\r\n

lnav, log dosyalar\u0131n\u0131 analiz etmek için özel olarak tasarlanm\u0131\u015f geli\u015fmi\u015f bir terminal uygulamas\u0131d\u0131r. Apache, Nginx, systemd journal, Docker, PostgreSQL ve yüzlerce farkl\u0131 log format\u0131n\u0131 otomatik olarak alg\u0131layarak tek bir arayüzde birle\u015ftirir.<\/p>\r\n

Temel Avantajlar:<\/h3>\r\n
    \r\n
  • Çoklu format deste\u011fi:<\/strong> 100+ log format\u0131n\u0131 otomatik alg\u0131lar<\/li>\r\n
  • Gerçek zamanl\u0131 izleme:<\/strong> Dosyalar de\u011fi\u015ftikçe otomatik güncellenir<\/li>\r\n
  • SQL sorgular\u0131:<\/strong> Log verilerini SQL ile sorgulayabilirsiniz<\/li>\r\n
  • Zaman senkronizasyonu:<\/strong> Farkl\u0131 kaynaklardan gelen loglar\u0131 zaman damgas\u0131na göre birle\u015ftirir<\/li>\r\n
  • Görsel arayüz:<\/strong> Renkli syntax highlighting ve histogram görünümü<\/li>\r\n<\/ul>\r\n

    \ud83d\udcbe Kurulum<\/h2>\r\n

    Linux (Debian\/Ubuntu):<\/h3>\r\n
    # APT ile kurulum\r\nsudo apt-get update\r\nsudo apt-get install lnav\r\n\r\n# Snap ile kurulum\r\nsudo snap install lnav<\/code><\/pre>\r\n
    \r\n<\/code><\/pre>\r\n
    Linux (Red Hat\/CentOS\/Fedora):<\/h3>\r\n
    # DNF ile kurulum (Fedora)\r\nsudo dnf install lnav\r\n\r\n# YUM ile kurulum (CentOS\/RHEL)\r\nsudo yum install lnav\r\n# EPEL repository gerekli olabilir\r\nsudo yum install epel-release<\/code><\/pre>\r\n
    macOS:<\/h3>\r\n
    # Homebrew ile kurulum (önerilen)\r\nbrew install lnav\r\n\r\n# MacPorts ile kurulum\r\nsudo port install lnav<\/code><\/pre>\r\n
    Windows:<\/h3>\r\n
    # Scoop ile kurulum\r\nscoop install lnav\r\n\r\n# Chocolatey ile kurulum\r\nchoco install lnav\r\n\r\n# WSL içinde Linux kurulum komutlar\u0131 kullan\u0131labilir<\/code><\/pre>\r\n
    \r\n<\/code><\/pre>\r\n
    Kaynak Koddan Kurulum:<\/h3>\r\n
    # Gerekli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\r\nsudo apt-get install build-essential libncurses5-dev libreadline-dev zlib1g-dev libbz2-dev libsqlite3-dev libcurl4-openssl-dev\r\n\r\n# Kaynak kodunu indirme ve derleme\r\nwget https:\/\/github.com\/tstack\/lnav\/releases\/download\/v0.11.2\/lnav-0.11.2.tar.gz\r\ntar xzf lnav-0.11.2.tar.gz\r\ncd lnav-0.11.2\r\n.\/configure\r\nmake\r\nsudo make install<\/code><\/pre>\r\n
    \ud83d\ude80 Temel Kullan\u0131m<\/h2>\r\n
    H\u0131zl\u0131 Ba\u015flang\u0131ç<\/h3>\r\n
    # Tek dosya açma\r\nlnav \/var\/log\/syslog\r\n\r\n# Birden fazla dosya açma\r\nlnav \/var\/log\/nginx\/access.log \/var\/log\/nginx\/error.log\r\n\r\n# Dizindeki tüm loglar\u0131 açma\r\nlnav \/var\/log\/\r\n\r\n# Compressed loglar\u0131 da dahil etme\r\nlnav \/var\/log\/*.log \/var\/log\/*.gz<\/code><\/pre>\r\n
    Gerçek Zamanl\u0131 \u0130zleme<\/h3>\r\n
    # Watch mode ile ba\u015flatma\r\nlnav -t \/var\/log\/syslog\r\n\r\n# Tail mode (yeni sat\u0131rlar\u0131 takip et)\r\nlnav -f \/var\/log\/apache2\/access.log\r\n\r\n# Recursive mode (alt dizinleri de tara)\r\nlnav -r \/var\/log\/<\/code><\/pre>\r\n
    \ud83c\udfae \u0130nteraktif Komutlar ve Klavye K\u0131sayollar\u0131<\/h2>\r\n
    Navigasyon K\u0131sayollar\u0131<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
    K\u0131sayol<\/th>\r\nAç\u0131klama<\/th>\r\n<\/tr>\r\n<\/thead>\r\n
    Space\/b<\/td>\r\nSayfa a\u015fa\u011f\u0131\/yukar\u0131<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    ↑\/↓<\/td>\r\nSat\u0131r a\u015fa\u011f\u0131\/yukar\u0131<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    Home\/End<\/td>\r\nDosya ba\u015f\u0131\/sonu<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    g\/G<\/td>\r\nBelirli sat\u0131ra git \/ Son sat\u0131ra git<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    n\/N<\/td>\r\nSonraki\/önceki arama sonucu<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    \/<\/td>\r\nArama modunu aç<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n
    Zaman Navigasyonu<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
    K\u0131sayol<\/th>\r\nAç\u0131klama<\/th>\r\n<\/tr>\r\n<\/thead>\r\n
    t<\/td>\r\nZaman damgas\u0131 görünümünü aç\/kapat<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    T<\/td>\r\nBelirli zamana git<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    d\/D<\/td>\r\nBir gün ileri\/geri<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    h\/H<\/td>\r\nBir saat ileri\/geri<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    m\/M<\/td>\r\nBir dakika ileri\/geri<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n
    Filtreleme ve Görünüm<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
    K\u0131sayol<\/th>\r\nAç\u0131klama<\/th>\r\n<\/tr>\r\n<\/thead>\r\n
    f<\/td>\r\nFiltre menüsünü aç<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    F<\/td>\r\nTüm filtreleri temizle<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    s<\/td>\r\nHistogram görünümünü aç\/kapat<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    x<\/td>\r\nLog level görünümü<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
    X<\/td>\r\nGeni\u015fletilmi\u015f görünüm<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n
    \ud83d\udd0d SQL Sorgular\u0131 ile Log Analizi<\/h2>\r\n
    lnav'\u0131n en güçlü özelliklerinden biri, log verilerini SQL ile sorgulayabilmesidir.<\/p>\r\n
    Temel SQL Komutlar\u0131<\/h3>\r\n
    -- Komut sat\u0131r\u0131n\u0131 açmak için `:` tu\u015funa bas\u0131n\r\n\r\n-- Tüm ERROR seviyesindeki loglar\u0131 göster\r\n:filter-in log_level = 'error'\r\n\r\n-- Son 1 saatteki loglar\u0131 listele\r\nSELECT * FROM all_logs WHERE log_time >= datetime('now', '-1 hour')\r\n\r\n-- IP adresine göre gruplama (Apache\/Nginx loglar\u0131 için)\r\nSELECT c_ip, count(*) as hit_count \r\nFROM access_log \r\nGROUP BY c_ip \r\nORDER BY hit_count DESC \r\nLIMIT 10\r\n\r\n-- HTTP status kodlar\u0131n\u0131 analiz et\r\nSELECT sc_status, count(*) as count \r\nFROM access_log \r\nWHERE log_time >= datetime('now', '-1 day') \r\nGROUP BY sc_status \r\nORDER BY count DESC\r\n\r\n-- Error loglar\u0131ndaki en s\u0131k tekrar eden mesajlar\u0131 bul\r\nSELECT log_body, count(*) as frequency \r\nFROM all_logs \r\nWHERE log_level = 'error' \r\nGROUP BY log_body \r\nORDER BY frequency DESC \r\nLIMIT 5<\/code><\/pre>\r\n
    \r\n<\/code><\/pre>\r\n
    Geli\u015fmi\u015f Sorgular<\/h3>\r\n
    -- Zaman bazl\u0131 analiz (saatlik breakdown)\r\nSELECT strftime('%H', log_time) as hour, count(*) as request_count \r\nFROM access_log \r\nWHERE log_time >= date('now') \r\nGROUP BY hour \r\nORDER BY hour\r\n\r\n-- Response time analizi\r\nSELECT avg(duration), min(duration), max(duration) \r\nFROM access_log \r\nWHERE sc_status = 200\r\n\r\n-- Hata oran\u0131 hesaplama\r\nSELECT (SELECT count(*) FROM access_log WHERE sc_status >= 400) * 100.0 \/ \r\n       (SELECT count(*) FROM access_log) as error_percentage\r\n\r\n-- Unique ziyaretçi say\u0131s\u0131\r\nSELECT count(DISTINCT c_ip) as unique_visitors \r\nFROM access_log \r\nWHERE log_time >= date('now')<\/code><\/pre>\r\n
    \ud83d\udcca Geli\u015fmi\u015f Özellikler<\/h2>\r\n
    1. Otomatik Format Alg\u0131lama<\/h3>\r\n
    lnav otomatik olarak \u015fu formatlar\u0131 alg\u0131lar:<\/p>\r\n
      \r\n
    • Apache Common\/Combined Log Format<\/li>\r\n
    • Nginx access\/error logs<\/li>\r\n
    • Syslog (RFC3164\/RFC5424)<\/li>\r\n
    • systemd Journal<\/li>\r\n
    • Docker container logs<\/li>\r\n
    • PostgreSQL logs<\/li>\r\n
    • MySQL logs<\/li>\r\n
    • JSON structured logs<\/li>\r\n
    • ve 100+ format daha...<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
      2. Custom Format Tan\u0131mlama<\/h3>\r\n
      ~\/.lnav\/formats\/<\/code> dizininde custom format dosyalar\u0131:<\/p>\r\n
      cat > ~\/.lnav\/formats\/myapp.json << EOF\r\n{\r\n  \"myapp_log\": {\r\n    \"title\": \"My Application Log Format\",\r\n    \"description\": \"Custom log format for my application\",\r\n    \"url\": \"http:\/\/example.com\/log-format\",\r\n    \"regex\": {\r\n      \"std\": {\r\n        \"pattern\": \"^(?P\\\\d{4}-\\\\d{2}-\\\\d{2} \\\\d{2}:\\\\d{2}:\\\\d{2}) \\\\[(?P\\\\w+)\\\\] (?P.*)\"\r\n      }\r\n    },\r\n    \"timestamp-field\": \"timestamp\",\r\n    \"level-field\": \"level\",\r\n    \"body-field\": \"body\"\r\n  }\r\n}\r\nEOF<\/code><\/pre>\r\n
      3. Bookmarks ve Annotations<\/h3>\r\n
       <\/pre>\r\n
      # Önemli loglar\u0131 i\u015faretle\r\n:bookmark \"Critical error occurred\"\r\n\r\n# Annotation ekle\r\n:comment \"This error started the cascade failure\"\r\n\r\n# Bookmark listesini görüntüle\r\n:bookmarks<\/code><\/pre>\r\n
      \r\n<\/code><\/pre>\r\n
      4. Session Yönetimi<\/h3>\r\n
       <\/pre>\r\n
      # Session kaydet\r\n:save-session \/tmp\/debug-session.lnav\r\n\r\n# Session yükle\r\nlnav -s \/tmp\/debug-session.lnav\r\n\r\n# Son session'\u0131 otomatik yükle\r\nlnav -r<\/code><\/pre>\r\n
      \r\n<\/code><\/pre>\r\n
      \ud83d\udd27 Pratik Kullan\u0131m Senaryolar\u0131<\/h2>\r\n
      Senaryo 1: Web Server Log Analizi<\/h3>\r\n
       <\/pre>\r\n
      # Nginx access ve error loglar\u0131n\u0131 birlikte analiz\r\nlnav \/var\/log\/nginx\/access.log \/var\/log\/nginx\/error.log\r\n\r\n# SQL ile analiz\r\n:;SELECT c_ip, count(*) FROM access_log GROUP BY c_ip ORDER BY count(*) DESC LIMIT 10\r\n:filter-in sc_status >= 400<\/code><\/pre>\r\n
      \r\n<\/code><\/pre>\r\n
      Senaryo 2: Sistem Hatalar\u0131n\u0131 Takip<\/h3>\r\n
       <\/pre>\r\n
      # Systemd journal ve syslog birlikte\r\nlnav \/var\/log\/syslog\r\n# veya\r\njournalctl -f | lnav\r\n\r\n# Error ve warning seviyelerini filtrele\r\n:filter-in log_level IN ('error', 'warning')<\/code><\/pre>\r\n
      \r\n<\/code><\/pre>\r\n
      Senaryo 3: Uygulama Debug<\/h3>\r\n
       <\/pre>\r\n
      # Docker container loglar\u0131\r\ndocker logs -f myapp | lnav\r\n\r\n# Uygulama loglar\u0131 ile sistem loglar\u0131n\u0131 birle\u015ftir\r\nlnav \/var\/log\/myapp\/*.log \/var\/log\/syslog<\/code><\/pre>\r\n
      \r\n<\/code><\/pre>\r\n
      Senaryo 4: Performance Monitoring<\/h3>\r\n
       <\/pre>\r\n
      # Apache access log performance analizi\r\nlnav \/var\/log\/apache2\/access.log\r\n\r\n# SQL ile yava\u015f requestleri bul\r\n:;SELECT cs_uri_stem, avg(duration) as avg_time FROM access_log GROUP BY cs_uri_stem HAVING avg_time > 1000 ORDER BY avg_time DESC<\/code><\/pre>\r\n
      \r\n<\/code><\/pre>\r\n
      \ud83c\udfa8 Görsel Customization<\/h2>\r\n
      Renk \u015eemalar\u0131<\/h3>\r\n
      # Tema de\u011fi\u015ftirme\r\n:config theme monokai\r\n:config theme solarized-dark\r\n:config theme default\r\n\r\n# Custom renk ayarlar\u0131\r\n~\/.lnav\/configs\/default\/config.json\r\n<\/code><\/pre>\r\n
      Histogram Görünümü<\/h3>\r\n
        \r\n
      • Histogram aktifle\u015ftir (s tu\u015fu)<\/li>\r\n
      • Zaman bazl\u0131 log da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 görsel olarak gösterir<\/li>\r\n
      • Spike'lar\u0131 ve anomalileri kolayca tespit eder<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
        \ud83d\udea8 Troubleshooting ve En \u0130yi Pratikler<\/h2>\r\n
        Performans Optimizasyonu<\/h3>\r\n
        # Büyük loglar için bellek kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rla\r\nexport LNAV_EXP_DISABLE_PRECOMPUTE=1\r\n\r\n# Index olu\u015fturmay\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak (h\u0131z için)\r\nlnav --no-index \/var\/log\/huge.log\r\n\r\n# Sadece son N sat\u0131r\u0131 yükle\r\ntail -n 10000 \/var\/log\/big.log | lnav\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        Yayg\u0131n Sorunlar ve Çözümleri<\/h3>\r\n
        Problem:<\/strong> Log format\u0131 tan\u0131nm\u0131yor Çözüm:<\/strong> Manual format belirtme<\/p>\r\n
        :open \/path\/to\/log.txt syslog\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        Problem:<\/strong> Çok yava\u015f yükleniyor Çözüm:<\/strong> Streaming mode kullan<\/p>\r\n
        tail -f \/var\/log\/big.log | lnav -\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        Problem:<\/strong> UTF-8 karakter sorunu Çözüm:<\/strong> Encoding belirt<\/p>\r\n
        export LC_ALL=en_US.UTF-8\r\nlnav \/var\/log\/app.log\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        \ud83d\udcc8 Monitoring ve Alerting Entegrasyonu<\/h2>\r\n
        Script ile Otomasyonu<\/h3>\r\n
         <\/pre>\r\n
        #!\/bin\/bash\r\n# lnav-monitor.sh\r\n\r\nERROR_COUNT=$(lnav -n -c ':;SELECT count(*) FROM all_logs WHERE log_level=\"error\" AND log_time >= datetime(\"now\", \"-5 minutes\")' \/var\/log\/app.log)\r\n\r\nif [ $ERROR_COUNT -gt 0 ]; then\r\n    echo \"ALERT: $ERROR_COUNT errors in last 5 minutes\"\r\n    # Send notification\r\nfi<\/code><\/pre>\r\n
        \r\n<\/code><\/pre>\r\n
        Prometheus Metrikleri<\/h3>\r\n
         <\/pre>\r\n
        # Log metrics export\r\nlnav -c ':;SELECT log_level, count(*) FROM all_logs WHERE log_time >= datetime(\"now\", \"-1 hour\") GROUP BY log_level' -n \/var\/log\/app.log | while read level count; do\r\n    echo \"log_entries_total{level=\\\"$level\\\"} $count\"\r\ndone<\/code><\/pre>\r\n
        \r\n<\/code><\/pre>\r\n
        \ud83d\udd17 Di\u011fer Araçlarla Entegrasyon<\/h2>\r\n
        ELK Stack Alternative<\/h3>\r\n
        # lnav + jq + curl ile basit log aggregation\r\nlnav -c ':;SELECT * FROM all_logs WHERE log_level=\"error\"' -n \/var\/log\/*.log | jq -r '. | {timestamp, level, message}' | curl -X POST -H \"Content-Type: application\/json\" -d @- http:\/\/logserver\/api\/logs\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        Grafana Integration<\/h3>\r\n
        # JSON output ile Grafana'ya veri gönderme\r\nlnav -c ':;SELECT strftime(\"%Y-%m-%d %H:00:00\", log_time) as hour, count(*) FROM all_logs GROUP BY hour' -n \/var\/log\/app.log\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        \ud83c\udf93 Pro Tips ve \u0130leri Seviye Kullan\u0131m<\/h2>\r\n
        1. Regular Expression Güçlü Filtreleme<\/h3>\r\n
        # Regex ile filtreleme\r\n:filter-in log_body REGEXP 'user_id:\\s*(\\d+)'\r\n\r\n# IP adresi pattern'i\r\n:filter-in c_ip REGEXP '^192\\.168\\.'\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        2. Multi-line Log Handling<\/h3>\r\n
        # Java stack trace gibi multi-line loglar için\r\n:config show-time-offset true\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        3. Export ve Payla\u015f\u0131m<\/h3>\r\n
        # Filtered loglar\u0131 export et\r\n:write-csv-to \/tmp\/filtered_logs.csv\r\n:write-json-to \/tmp\/logs.json\r\n\r\n# Screenshot benzeri text export\r\n:write-to \/tmp\/log_snapshot.txt\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        4. Keyboard Shortcuts Customization<\/h3>\r\n
        \/\/ ~\/.lnav\/configs\/default\/keymap.json\r\n{\r\n  \"key-map\": {\r\n    \"x\": \":toggle-view\",\r\n    \"ctrl-r\": \":reset-session\"\r\n  }\r\n}\r\n<\/code><\/pre>\r\n
        \ud83d\udcda Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma Tablosu<\/h2>\r\n
         <\/h2>\r\n
        \"Yüklenen<\/span><\/h2>\r\n
        \ud83c\udfaf Sonuç ve Öneriler<\/span><\/h2>\r\n
        lnav, log analizi için güçlü ve kullan\u0131\u015fl\u0131 bir araçt\u0131r. Özellikle:<\/p>\r\n
        Kimler Kullanmal\u0131:<\/h3>\r\n
          \r\n
        • System Administrators:<\/strong> Merkezi log analizi için<\/li>\r\n
        • DevOps Engineers:<\/strong> CI\/CD pipeline debugging<\/li>\r\n
        • SRE Teams:<\/strong> Incident response ve post-mortem analizi<\/li>\r\n
        • Developers:<\/strong> Application debugging ve performance tuning<\/li>\r\n
        • Security Analysts:<\/strong> Security event correlation<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
          Kullan\u0131m Önerileri:<\/h3>\r\n
            \r\n
          • Günlük rutinde:<\/strong> tail -f<\/code> yerine lnav -f<\/code> kullan\u0131n<\/li>\r\n
          • Debug sessions:<\/strong> Bookmarks ve annotations kullanarak önemli noktalar\u0131 i\u015faretleyin<\/li>\r\n
          • Performance tuning:<\/strong> SQL queries ile bottleneck analizi yap\u0131n<\/li>\r\n
          • Team collaboration:<\/strong> Session dosyalar\u0131n\u0131 payla\u015farak debugging sürecini h\u0131zland\u0131r\u0131n<\/li>\r\n
          • Automation:<\/strong> Script'lerde lnav SQL özelliklerini kullanarak otomatik raporlar olu\u015fturun<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
            Son Tavsiyeler:<\/h3>\r\n
              \r\n
            • Interactive mode'u ö\u011frenmeye zaman ay\u0131r\u0131n<\/li>\r\n
            • SQL sorgu özelliklerini master edin<\/li>\r\n
            • Custom format tan\u0131mlamay\u0131 ö\u011frenin<\/li>\r\n
            • Keyboard shortcuts'lar\u0131 ezberleyin<\/li>\r\n
            • Regular expression filtreleme kullan\u0131n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
              Log analizi art\u0131k karma\u015f\u0131k bir süreç olmak zorunda de\u011fil. lnav ile tail, grep, less döngüsünden kurtulun ve log'lar\u0131n\u0131z\u0131 saniyeler içinde analiz edin!<\/p>\r\n
              \r\n
              Bu rehber lnav v0.11+ sürümü baz al\u0131narak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. En son özellikler için GitHub repository'yi takip edin.<\/em><\/p>\r\n
              Etiketler:<\/strong> linux, lnav, logs, observability, sysadmin, devops, sre, terminal, dashboard, monitoring<\/p>","excerpt":"lnav (Log File Navigator) tam bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f devrimsel bir ara\u00e7t\u0131r.","created_at":"2025-07-27 11:21:02","updated_at":"2026-09-07 16:17:37","category_id":6,"view_count":917,"reading_time":9,"status":"published","editor_choice":0,"is_editor_choice":0,"published_at":"2025-07-27 11:21:02","featured_image":"resimyok.jpg","slug":"terminalde-log-dosyalarini-gercek-zamanli-kesfet","category_name":"Sistem","category_slug":"sistem","category_color":"#3b82f6"},{"id":17,"title":"dua-cli: Disk Kullan\u0131m\u0131n\u0131","content":"
              Disk alan\u0131n\u0131z doldu\u011funda ne yap\u0131yorsunuz? Muhtemelen du -sh *<\/code> komutunu çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131p, sonuçlar\u0131 manuel olarak s\u0131ralay\u0131p, hangi klasörlerin ne kadar yer kaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya çal\u0131\u015f\u0131yorsunuz. Peki ya size bunun çok daha h\u0131zl\u0131, görsel ve kullan\u0131c\u0131 dostu bir yolu oldu\u011funu söylesem? \u0130\u015fte tam bu noktada dua-cli<\/strong> devreye giriyor.<\/p>\r\n
              \ud83c\udfaf dua-cli Nedir?<\/h2>\r\n
              dua-cli<\/strong> (Disk Usage Analyzer), disk kullan\u0131m\u0131n\u0131 analiz eden, görselle\u015ftiren ve yöneten modern bir terminal arac\u0131d\u0131r. Rust programlama dili ile geli\u015ftirilmi\u015f olan bu araç, geleneksel du<\/code> komutunun modern ve kullan\u0131c\u0131 dostu bir alternatifidir.<\/p>\r\n
              Temel Özellikler:<\/h3>\r\n
                \r\n
              • H\u0131zl\u0131 tarama<\/strong>: Multi-thread deste\u011fi ile büyük diskleri saniyeler içinde analiz eder<\/li>\r\n
              • Görsel arayüz<\/strong>: Renkli TUI (Terminal User Interface) ile klasör boyutlar\u0131n\u0131 hiyerar\u015fik grafiklerle sunar<\/li>\r\n
              • Interaktif kullan\u0131m<\/strong>: Klavye k\u0131sayollar\u0131 ile klasörlerde gezinme ve i\u015flem yapma<\/li>\r\n
              • Canl\u0131 silme<\/strong>: Gereksiz dosya ve klasörleri do\u011frudan araç içinden silebilme<\/li>\r\n
              • Export özelli\u011fi<\/strong>: Sonuçlar\u0131 CSV format\u0131nda d\u0131\u015fa aktarabilme<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
                \ud83d\udee0\ufe0f Kurulum Seçenekleri<\/h2>\r\n
                dua-cli'\u0131 farkl\u0131 i\u015fletim sistemlerinde çe\u015fitli yöntemlerle kurabilirsiniz:<\/p>\r\n
                macOS ve Linux:<\/h3>\r\n
                # Homebrew ile (önerilen) brew install dua-cli # Rust Cargo ile cargo install dua-cli # Ubuntu\/Debian için sudo apt install dua-cli # Arch Linux için sudo pacman -S dua-cli<\/pre>\r\n
                Windows:<\/p>\r\n
                # Scoop ile scoop install dua # Chocolatey ile choco install dua-cli # Cargo ile (Rust yüklüyse) cargo install dua-cli<\/pre>\r\n
                Binary \u0130ndirme:<\/h3>\r\n
                GitHub releases sayfas\u0131ndan i\u015fletim sisteminize uygun binary dosyay\u0131 indirebilirsiniz.<\/p>\r\n
                \ud83d\ude80 Kullan\u0131m K\u0131lavuzu<\/h2>\r\n
                Temel Komutlar<\/h3>\r\n
                1. Basit Analiz<\/h4>\r\n
                # Bulundu\u011funuz dizini analiz eder dua # Belirli bir dizini analiz eder dua \/home\/kullanici\/Documents<\/pre>\r\n
                2. \u0130nteraktif Mod<\/p>\r\n
                # \u0130nteraktif modda analiz (önerilen) dua i # Belirli dizini interaktif modda analiz dua i \/var\/log<\/pre>\r\n
                3. Ç\u0131kt\u0131 Formatlar\u0131<\/p>\r\n
                # JSON format\u0131nda ç\u0131kt\u0131 dua -p json > disk_analizi.json # CSV format\u0131nda ç\u0131kt\u0131 dua -p csv > disk_raporu.csv # Sadece en büyük 10 klasörü göster dua --top 10<\/pre>\r\n
                \u0130nteraktif Mod Klavye K\u0131sayollar\u0131<\/h3>\r\n
                \"\"<\/p>\r\n
                Geli\u015fmi\u015f Kullan\u0131m Teknikleri<\/h3>\r\n
                Performans Optimizasyonu<\/p>\r\n
                # Thread say\u0131s\u0131n\u0131 manuel olarak ayarlama dua -t 8 \/ # Dosya say\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlama (performans için) dua --max-depth 3 \/home<\/pre>\r\n
                Filtreleme ve Arama<\/p>\r\n
                # Sadece belirli uzant\u0131daki dosylar\u0131 göster dua -e \"*.log,*.tmp\" \/var # Minimum boyut filtresi dua --min-size 100M \/<\/pre>\r\n
                Raporlama<\/p>\r\n
                # Detayl\u0131 CSV raporu olu\u015fturma dua -p csv --no-total | head -20 > top_folders.csv # JSON ç\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 pretty-print yapma dua -p json | jq '.'<\/pre>\r\n
                Görsel Arayüz ve Customization<\/h3>\r\n
                # Çevre de\u011fi\u015fkenleri ile renk ayarlar\u0131 export DUA_COLOR_SCHEME=dark export DUA_GRAPH_TYPE=percentage<\/pre>\r\n
                Pratik Kullan\u0131m Senaryolar\u0131<\/h3>\r\n
                  \r\n
                •  Sistem analizi dua i \/<\/li>\r\n
                • Büyük klasörleri bulma \u0130nteraktif modda en büyük klasörlere gidin<\/li>\r\n
                • Gereksiz dosyalar\u0131 temizleme Shift + D ile güvenli silme<\/li>\r\n<\/ul>\r\n
                  Log Dosyas\u0131 Yönetimi<\/h3>\r\n
                  # Log dizinlerini analiz etme dua i \/var\/log # Eski log dosyalar\u0131n\u0131 bulma ve silme find \/var\/log -name \"*.log\" -mtime +30 -exec ls -lh {} \\;<\/pre>\r\n
                  Proje Dizini Optimizasyonu<\/h3>\r\n
                  # Node.js projeleri için dua ~\/projects --pattern \"*node_modules*\" # Python projeleri için dua ~\/projects --pattern \"*__pycache__*,*.pyc\"<\/pre>\r\n
                  \u0130leri Düzey Özellikler<\/h3>\r\n
                  Programatik Kullan\u0131m<\/p>\r\n
                  #!\/bin\/bash # Otomatik temizlik scripti THRESHOLD=80 USAGE=$(df \/ | awk 'NR==2 {print $5}' | sed 's\/%\/\/') if ; then echo \"Disk kullan\u0131m\u0131 %$USAGE - Analiz ba\u015flat\u0131l\u0131yor...\" dua -p json \/ | jq '. | select(.size > 1000000000)' fi<\/pre>\r\n
                  Monitoring Entegrasyonu<\/p>\r\n
                  # GitHub Actions örne\u011fi - name: Disk Usage Analysis run: | dua -p csv . > disk_usage.csv # Büyük dosyalar\u0131 tespit et ve uyar\u0131 ver<\/pre>\r\n
                  CI\/CD Pipeline Entegrasyonu<\/p>\r\n
                  # GitHub Actions örne\u011fi - name: Disk Usage Analysis run: | dua -p csv . > disk_usage.csv # Büyük dosyalar\u0131 tespit et ve uyar\u0131 ver<\/pre>\r\n
                  Sistem Performans\u0131<\/p>\r\n
                  # Dü\u015fük öncelikle çal\u0131\u015ft\u0131rma nice -n 19 dua i \/<\/pre>\r\n
                  Alternatif Araçlar ile Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma<\/h2>\r\n
                  dua-cli vs ncdu<\/h3>\r\n