{"id":240,"title":"Nedir Bu CIA \u00dc\u00e7l\u00fcs\u00fc ?","content":"

Bilgi g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131nda gizlilik, b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve eri\u015filebilirlik, genellikle \"CIA \u00dc\u00e7l\u00fcs\u00fc\"<\/em><\/strong> olarak bilinen \u00fc\u00e7 temel prensiptir. Bunlar, bilgi g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda kritik \u00f6neme sahiptir ve her biri farkl\u0131 bir g\u00fcvenlik boyutunu temsil eder:<\/p>

Gizlilik (Confidentiality):<\/strong><\/p>

  • Tan\u0131m:<\/strong> Bilginin yetkisiz ki\u015filer taraf\u0131ndan eri\u015filmesini \u00f6nlemeyi ifade eder. Sadece yetkili ki\u015filerin bilgilere eri\u015febilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/li>
  • \u00d6rnek:<\/strong> Bir \u015firketin m\u00fc\u015fteri veritaban\u0131, yaln\u0131zca belirli \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n eri\u015febilece\u011fi \u015fekilde korunmal\u0131d\u0131r. Bu, \u015fifreleme ve eri\u015fim kontrol\u00fc gibi y\u00f6ntemlerle sa\u011flanabilir. \u00d6rne\u011fin, bir bankan\u0131n m\u00fc\u015fterilerinin hesap bilgileri yaln\u0131zca yetkili banka personeli taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilir.<\/li> <\/ul>

    Ya\u015fanm\u0131\u015f bir gizlilik ihlali olay\u0131 \u00f6rne\u011fi;<\/em><\/p>

    Equifax Veri \u0130hlali (2017):<\/strong> ABD merkezli bir kredi raporlama \u015firketi olan Equifax, sald\u0131rganlar\u0131n 147 milyondan fazla ki\u015finin ki\u015fisel bilgilerine eri\u015fti\u011fi b\u00fcy\u00fck bir veri ihlali ya\u015fad\u0131. Bu bilgiler aras\u0131nda Sosyal G\u00fcvenlik numaralar\u0131, do\u011fum tarihleri ve adresler gibi hassas veriler bulunuyordu. \u0130hlalin nedeni, bir yaz\u0131l\u0131m g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n yamalanmamas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu.<\/p>

    B\u00fct\u00fcnl\u00fck (Integrity):<\/strong><\/p>

    • Tan\u0131m:<\/strong> Bilginin do\u011fru ve eksiksiz olmas\u0131n\u0131, yetkisiz de\u011fi\u015fikliklerden korunmas\u0131n\u0131 ifade eder. Bilgilerdeki her t\u00fcrl\u00fc de\u011fi\u015fiklik tespit edilebilir olmal\u0131d\u0131r.<\/li>
    • \u00d6rnek:<\/strong> Bir e-ticaret sitesindeki \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131n ve stok bilgilerinin do\u011fru kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn korunmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu, veritaban\u0131 yedeklemeleri ve de\u011fi\u015fiklik izleme sistemleri ile sa\u011flanabilir. E\u011fer bir m\u00fc\u015fteri \u00fcr\u00fcn sat\u0131n al\u0131rken fiyat\u0131n yanl\u0131\u015f g\u00f6sterilmesi durumuyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsa, bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck ihlali olabilir.<\/li> <\/ul>

      Ya\u015fanm\u0131\u015f bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck ihlali \u00f6rne\u011fi;<\/em><\/p>

      • Stuxnet Solucan\u0131 (2010):<\/strong> Stuxnet, \u0130ran'\u0131n n\u00fckleer tesislerindeki santrif\u00fcjleri hedef alan bir bilgisayar solucan\u0131yd\u0131. Bu zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131m, end\u00fcstriyel kontrol sistemlerinin verilerini de\u011fi\u015ftirerek makinelerin kontrol d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na neden oldu. Bu, fiziksel donan\u0131m\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozarak, operasyonlar\u0131 etkiledi ve ciddi zararlara yol a\u00e7t\u0131.<\/li> <\/ul>

        Eri\u015filebilirlik (Availability):<\/strong><\/p>

        • Tan\u0131m:<\/strong> Bilgi ve kaynaklar\u0131n ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda eri\u015filebilir olmas\u0131n\u0131 ifade eder. Bilgiler, yetkili kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan gerekti\u011fi zaman eri\u015filebilmelidir.<\/li>
        • \u00d6rnek:<\/strong> Bir sa\u011fl\u0131k kurumunun hasta kay\u0131t sisteminin s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda olmas\u0131, doktorlar\u0131n ve hem\u015firelerin ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 bilgilere kesintisiz eri\u015fimini sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6nemlidir. Bu, sunucu yedeklemeleri ve kesintisiz g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131 gibi \u00f6nlemlerle sa\u011flanabilir. E\u011fer bir sistem \u00e7\u00f6kmesi veya DDoS sald\u0131r\u0131s\u0131 nedeniyle hastane verilerine eri\u015filemezse, bu eri\u015filebilirlik sorununa \u00f6rnek te\u015fkil eder.<\/li> <\/ul>

          Ya\u015fanm\u0131\u015f bir eri\u015filebilirlik ihlali \u00f6rne\u011fi;<\/em><\/p>

          • GitHub DDoS Sald\u0131r\u0131s\u0131 (2018):<\/strong> GitHub, 2018 y\u0131l\u0131nda tarihteki en b\u00fcy\u00fck Da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f Hizmet Reddi (DDoS) sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan birine maruz kald\u0131. Sald\u0131r\u0131, 1.35 Tbps h\u0131z\u0131nda trafi\u011fi GitHub'\u0131n sunucular\u0131na y\u00f6nlendirerek hizmetlerinde kesintiye neden oldu. GitHub, bu sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yan\u0131t vererek eri\u015filebilirli\u011fi k\u0131sa s\u00fcrede yeniden sa\u011flad\u0131.<\/li> <\/ul>

            Bu \u00fc\u00e7 unsur, bilgi g\u00fcvenli\u011fi stratejilerinin temelini olu\u015fturur ve herhangi bir bilgi sisteminin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in dengeli bir \u015fekilde y\u00f6netilmelidir.<\/em><\/strong><\/p> <\/div>

            Tuna K\u00f6ksal<\/p> <\/div>

            Senior Information Technology ISMS and Compliance Specialist | ISO27001 Lead Auditor<\/p> <\/div> <\/div> <\/div>","excerpt":"Bilgi g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131nda gizlilik, b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve eri\u015filebilirlik, genellikle \"CIA \u00dc\u00e7l\u00fcs\u00fc\" olarak bilinen \u00fc\u00e7 temel prensiptir. Bunlar, bilgi g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda kritik \u00f6neme sahiptir ve her biri farkl\u0131 bir g\u00fcvenlik boyutunu temsil eder:","created_at":"2024-12-30 17:33:27","updated_at":"2026-09-23 14:33:48","category_id":15,"view_count":930,"reading_time":3,"status":"published","editor_choice":0,"is_editor_choice":0,"published_at":"2024-12-30 17:33:27","featured_image":"resimyok.jpg","slug":"nedir-bu-cia-uclusu","category_name":"Bilgi G\u00fcvenligi","category_slug":"bilgi-guvenligi"}