Active Directory Schema snap-in, Active Directory şemasını görüntülemek ve düzenlemek için kullanılan bir yönetim konsoludur. İşte nasıl...
Active Directory Schema Snap-in nasıl eklenir? MMC üzerinden şema yönetimi, DLL kaydı, schmmgmt.msc çalıştırma, sorun giderme ve yetki gereksinimlerini içeren 2025 güncel detaylı rehber. RSAT, Schema Master, şema yedekleme ve profesyonel ipuçları.
Active Directory Schema Nedir?
Active Directory Schema; tüm AD yapısının temel kurallarını belirleyen, nesne türlerini ve bunların sahip olduğu attribute’ları tanımlayan katmandır. Yeni bir uygulama (Exchange, SCCM, Skype vb.) AD’ye yeni sınıflar veya özellikler eklemek istediğinde şema güncellemesi yapar.
Dolayısıyla şema üzerinde yapılacak her değişiklik:
-
Tüm ormanı etkiler
-
Geri dönüşü yoktur
-
Kritik izinler gerektirir
-
Mutlaka yedek gerektirir
Bu yüzden Schema Snap-in kullanımı uzmanlık gerektirir.
Active Directory’nin en kritik ama en az bilinen bileşenlerinden biri **Active Directory Şeması (Schema)**dır. Şema; AD’deki tüm nesnelerin (kullanıcı, grup, bilgisayar, attribute vb.) hangi özelliklere sahip olacağını belirleyen merkezi sözlük gibidir.
Bu nedenle Schema’yı yönetebilmek için kullanılan Active Directory Schema Snap-in, sistem yöneticilerinin elindeki güçlü araçlardan biridir.
Bu kapsamlı rehberde:
-
Active Directory Schema Snap-in nasıl eklenir?
-
MMC üzerinden snap-in tanımlama
-
DLL kaydı (schmmgmt.dll)
-
schmmgmt.msc ile hızlı açma
-
RSAT gereksinimleri
-
Schema Master ve yetki problemleri
Active Directory Schema Snap-in için Gerekenler
| Gereksinim | Açıklama |
|---|---|
| Domain Controller üzerinde yönetici yetkisi | Şema görüntülemek için Domain Admin, düzenlemek için Schema Admin gerekir. |
| Schema Master FSMO rolü erişimi | Şema değişiklikleri yalnızca Schema Master üzerinde yapılabilir. |
| AD DS / AD LDS rolü | Snap-in’in görünmesi için bu rollerden biri yüklenmiş olmalı. |
| Windows 10/11 için RSAT | Active Directory araçlarının etkin olması gerekir. |
Yöntem 1: MMC Üzerinden Schema Snap-in Ekleme (Standart Yöntem)
📌 1. MMC konsolunu açın
Win + R → mmc yazın → Enter.
📌 2. Snap-in ekleme ekranına gidin
📌 3. “Active Directory Şeması”nı seçin
-
Listeden Active Directory Schema öğesini bulun
-
Ekle → Tamam
📌 4. Konsolu kaydedin (önerilir)
Örnek: AD_Semasi.msc
Bu sayede her seferinde MMC açmanıza gerek kalmaz.
Yöntem 2: Snap-in Görünmüyorsa DLL Kaydı Yapın
Bazı sunucularda schema snap-in listede görünmez.
Bunun nedeni schmmgmt.dll dosyasının kayıtlı olmamasıdır.
📌 Adımlar:
-
Başlat → cmd → Yönetici olarak çalıştır
-
Komut girin:
-
Başarı mesajı almalısınız:
“DllRegisterServer in schmmgmt.dll başarılı oldu.”
Artık snap-in listede görünür.
Yöntem 3: Doğrudan Çalıştır Komutuyla Açma
Windows Server ortamlarında snap-in kaydı zaten yapılmış olur.
Bu durumda:
yazarak şema konsolunu doğrudan açabilirsiniz.
Active Directory Schema Snap-in Sorun Giderme Rehberi
❗ 1. “Belirtilen etki alanı ya yok ya da bağlantı kurulamadı”
Olası nedenler:
-
İşlem Domain Controller üzerinde yapılmıyor
-
DNS adresi yanlış
-
AD replikasyon problemi
-
Domain bağlantısı kesilmiş
Çözüm: DC üzerinde çalıştığınızdan emin olun, DNS → echo %logonserver% kontrol edin.
❗ 2. Snap-in görünmüyor
Muhtemel nedenler:
-
AD DS / AD LDS kurulmamış
-
RSAT aktif değil
-
DLL kaydedilmemiş
Çözüm:
❗ 3. Yetki problemleri
Şema düzenlemek için mutlaka:
-
Schema Admins grubuna üye olmalısınız.
Salt-okunur görüntü için Domain Admin yeterlidir.
❗ 4. Schema Master erişilemiyor
Replikasyon veya FSMO bağlantı problemi olabilir.
Kontrol komutu:
